R8 Wyszukiwanie i odczyt wpisów w skanach

Jak badanie znajduje księgę, pozyskuje jej skany, kto skany czyta i jak zapisuje się to, co odczytano. Opisuje badanie 1.25.2 i 1.26.0 (odczyt skanów się między nimi nie zmienia). Przy zasadach rozróżnia się, czego pilnuje kod (polecenie strom to robi albo zapis odrzuca), a co jest tylko zasadą metodyki (wskazówką dla agenta, której kod nie sprawdza). Dlaczego podaje powód tak, jak podaje go metodyka lub kod badania.

Przebieg w skrócie:

1. Księga: według miejsca i czasu agent ustala przynależność administracyjną (parafia, urząd stanu cywilnego), archiwum i konkretną księgę (R8.1).
2. Skany: pobiera się je tylko przez program pobierający archiwum, w tempie i na warunkach archiwum, i tylko te potrzebne. Gdzie archiwum nie pozwala na automatyczne pobieranie, zapisuje je człowiek (R8.2).
3. Przeglądanie: księgę lub zakres skanów czytają czytelnicy (strom read): samodzielni agenci z czystym kontekstem, każdy z partią skanów i całym pytaniem (R8.3). Przebieg odczytu strom dostraja sam (R8.4).
4. Własne spojrzenie: każdy wpis, który będzie cytowany, główny agent czyta sam, z wycinka w pełnej rozdzielczości (R8.5).
5. Zapis: źródło z wycinkiem i transkrypcją, dane tylko z tego, co odczytano pewnie, i wyszukiwanie także bez znaleziska (R8.6).
6. Pewność: stopień pewności według tego, kto i jak wpis czytał; trudne miejsce wymaga drugiego, ślepego odczytu (R8.7).

Kto co czyta, w skrócie i na przykładzie jednego wpisu, mówi R8.9.

Uwaga: odczyt modelem nie jest stuprocentowy. Stare pismo czyta model AI, a dokładność odczytu zależy od modelu. Metodyka chce do starego pisma najsilniejszego modelu, nigdy szybkiego ani taniego odczytu. Czytelnicy czytają modelem do pisma (model.vision, w przeciwnym razie strom read --model), a rozmiar widoków zależy od modelu (R8.3.2). Rozmiar widoków można skalibrować (strom media calibrate, potwierdza człowiek), a strom dostraja odczyt osobno dla każdego agenta i modelu (R8.4). Mimo to model się myli: w imionach i nazwiskach, numerach domów, datach i miejscach. Dlatego czytelnik przy każdym imieniu i nazwisku podaje pewność w procentach, „nieczytelne” ma pierwszeństwo przed domysłem, trudne miejsce dostaje ślepy drugi odczyt, różne odczyty to sprzeczność, a Udokumentowane metodyka dopuszcza dopiero po własnym odczycie wpisu przez głównego agenta (R8.7). Zasada projektu: ważne dane powinien najlepiej sprawdzić jeszcze człowiek. Aplikacja Strom pokazuje przy źródle wycinek zapisu obok transkrypcji (A3.3). Transkrypcję sprawdzoną przez człowieka można oznaczyć jako Transkrypcja zweryfikowana (A3.1.1, jak uwzględnia ją badanie: R3.5.1). Błędną daną można poprawić w aplikacji; zmiana danej potwierdzonej aktem staje się sprzecznością (S2). Odczyt przez model jest tylko propozycją: transkrypcji, którą człowiek napisał lub potwierdził, nie zmieni nikt poza człowiekiem, także nowy odczyt (R3.4.1).

R8.1 Najpierw księga

Zanim cokolwiek da się udokumentować, musi być jasne, gdzie są akty. Agent ustala przynależność administracyjną miejsca w danym czasie, archiwum i konkretną księgę (zbiór aktów) z dostępem: adresem lub sygnaturą.

• Tylko metodyka, w tej kolejności:
  1. miejsce i czas wyznaczają przynależność (strom place jurisdiction L… --kind parish|civil|manor|district --from --to). Miejsce odczytane tylko niepewnie nie daje parafii ani księgi, dopóki nie jest pewne (R8.5.2);
  2. archiwum (strom repo add, z warunkami korzystania) i księga (strom recordset add … --places --years --kinds --access --url). Program pobierający archiwum sam znajduje księgi: strom fetch <stahovač> --find "<místo>" --years 1780-1850;
  3. z katalogu korzysta się jak człowiek: wyszukiwanie albo strona jednej księgi, nigdy przechodzenie kolejnych numerów rekordów;
  4. gdzie szukano, zapisuje się także bez wyniku (strom search add … --method web|catalog).
• Indeksy, katalogi i drzewa online to tylko wskazówka, gdzie szukać (R3.3).
• Gotowe, gdy księga z dostępem istnieje, a zadanie udokumentowania na nią wskazuje (--where B…).
• Dlaczego: granice, parafie i nazwy się zmieniały; wieś mogła w różnych stuleciach należeć do różnych parafii. Przechodzenie kolejnych numerów rekordów archiwa blokują. Zapisane daremne wyszukiwanie sprawia, że kolejna sesja nie przeszukuje tych samych katalogów ponownie.
• Obsługa: terminal (agent).
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0

R8.1.1 Indeks przed przeglądaniem

• Pilnuje kod: gdy księgę ma się przeglądać skan po skanie (strom read, strom fetch), a dla parafii, lat i rodzaju aktów księgi znany jest indeks, którego nikt jeszcze w tym celu nie przeszukał, strom wymienia go, zanim cokolwiek uruchomi, razem z poleceniem, które go odczyta.
• Granice: od 30 skanów; inną granicę (albo nigdy) wyznacza odpowiedź człowieka na pytanie index.first (strom media calibrate --questions). W rozmowie strom tylko o tym mówi, w sesji strom run odczyt odrzuca, dopóki agent nie poda --no-index.
• Dlaczego: według komentarza w kodzie od mniej więcej 20–40 skanów indeks opłaca się bardziej niż przeglądanie. Przypadek z rzeczywistego badania: czytelnicy odczytali 61 skanów księgi ślubów, podczas gdy indeks parafii leżał już pobrany.
• Obowiązuje od: badanie 1.14.0

R8.1.2 Wniosek o księdze

Osobliwość księgi, archiwum lub miejsca zapisuje się przy nim jako wniosek. Kto następnym razem pracuje z księgą, zobaczy go.

• Pilnuje kod:
  • wniosek to jedno zdanie, najwyżej 200 znaków; z dłuższego tekstu początek tworzy wniosek, a reszta trafia do szczegółów (najwyżej 2000 znaków);
  • wniosek należy do księgi, archiwum lub miejsca, które istnieją w badaniu (--on B…|R…|L…);
  • zadanie pokazuje wnioski ksiąg, w których szuka (strom task show).
• Tylko metodyka: należy tu kalibracja księgi, dwa lata na stronę, ręka, która pisze 7 jak 1. Notatka w zadaniu lub w dzienniku tym nie jest: tej przy księdze nikt nie zobaczy.
• Dlaczego: osobliwość księgi powinien zobaczyć każdy, kto otworzy ją następnym razem (metodyka „Lessons belong where they apply”).
• Obsługa: terminal: strom lesson add "<poučení>" --on B…, strom lesson list, strom lesson edit.
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0

R8.2 Skany tylko przez program pobierający

Skany z archiwum pobiera tylko strom, przez program pobierający (konektor) danego archiwum i w jego tempie. Agent nigdy nie pobiera sam: ani poleceniem, ani skryptem, ani swoją przeglądarką.

• Pilnuje kod: każda droga do archiwum kieruje się najsurowszym znanym poziomem jego warunków:

• Granice (pilnuje kod):
  • poziom to najsurowszy z: odczytu warunków przez program pobierający, zapisu archiwum w badaniu, warunków dostarczonych razem ze strom, najsurowszego poziomu, jaki strom kiedykolwiek widział przy serwerze, pliku robots.txt i odmowy serwera;
  • złagodzić archiwum, dać zgodę i przyjąć łagodniejszy odczyt programu pobierającego może tylko człowiek; agent może archiwum tylko zaostrzyć;
  • tempo: bez danych usługi co najmniej 2 s między dwoma zapytaniami do serwera. Ze zgodą „powoli” najwyżej jeden skan na 10 s i najwyżej 120 na godzinę (tempo człowieka), o ile człowiek nie ustawił dla serwera własnego; strom nigdy go nie przyspiesza.
• Tylko metodyka: pobrać tylko skany, które zadanie czyta, nigdy całej księgi „na wszelki wypadek”. Księgę pobiera sesja, która ją czyta. Archiwum bez programu pobierającego: agent go buduje (strom connector new) według warunków portalu i robots.txt.
• Od badania 1.30.0: strom connector test --fetch ostrzega, gdy jeden skan kosztuje więcej niż 10 zapytań (najpewniej kafelki), mówi, jak długo w tempie archiwum potrwa skan i księga, i kieruje agenta najpierw do szukania odnośnika portalu do całego skanu, pobrania całej księgi albo całego skanu przez IIIF; kafelki dopiero na końcu.
• Od badania 1.31.0: to samo raz na przebieg mówi też strom fetch, także z pobieraczem zbudowanym wcześniej: według własnego liczenia pobierania (archiwum nie jest o nic więcej pytane) podaje, ile zapytań kosztuje jeden skan, jak długo w tempie archiwum potrwa skan i księga (jej liczba skanów, inaczej księga z 200 skanami), że pobieranie idzie dalej w tym tempie, przy pobieraniu w tle jak je zatrzymać (strom fetch --stop B…) i czego szukać najpierw. Komunikat pokazuje też wynik --json, strom fetch --status i brief.
• Skany, których archiwum nie pozwala pobrać automatycznie, człowiek zapisuje do przygotowanego folderu (R6.2.1); zgoda archiwum: R6.3.1. Archiwa tylko przez przeglądarkę, przeglądarka agenta i cały przebieg: R9.
• Dlaczego: metodyka chce przestrzegać warunków każdego archiwum; portalu, którego warunki tego zabraniają, nie przegląda się automatycznie. Godzinowy limit archiwum zatrzymuje resztę pracy, dlatego najpierw całe skany, a części tylko tam, gdzie wymaga ich wpis.
• Obsługa: terminal: strom fetch <stahovač> … --images 40-69 --recordset B…, strom allow archive (tylko człowiek). Aplikacja: Czeka na załatwienie.
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0 (pobieranie tylko przez strom); poziomy warunków i tempo człowieka 1.14.0; skan z kafelków zgłasza strom connector test od 1.30.0, strom fetch od 1.31.0

R8.3 Czytelnicy: kto czyta skany

Księgę lub zakres skanów przeglądają czytelnicy, nie główny agent. Czytelnik to osobne uruchomienie agenta (tego samego programu, z którym pracuje badanie) z czystym kontekstem. Dostaje partię widoków i całe pytanie i pisze tylko swój raport.

• Pilnuje kod:
  • czytelnik pracuje w jednym pustym folderze poza badaniem, nie w folderze badania;
  • widzi tylko swoje widoki i pisze tylko swój raport do notes/readings/; do badania nigdy nie zapisuje i nie uruchamia poleceń;
  • czyta modelem do pisma: --model, w przeciwnym razie ustawienie model.vision (przy Claude Code domyślnie opus);
  • bez osobistych dodatków agenta (skille, wtyczki, serwery MCP), dopóki człowiek nie włączy agent.addons;
  • w Archiwum Strom (bez AI) czytelnicy się nie uruchamiają.
• Tylko metodyka: przeglądanie księgi to praca czytelników, nie własnych subagentów agenta. Subagent (strom-scan-reader) czyta tylko wycinki znalezionych wpisów. Znalezisko i wyszukiwanie zapisuje główny agent sam, wyszukiwanie z --by reader.
• Dlaczego: obraz zostaje w kontekście tego, kto go otworzył; główny agent dostaje więc krótki raport zamiast kontekstu pełnego obrazów. Folder poza badaniem: czytelnik nie może przejąć instrukcji badania (pliki CLAUDE.md, AGENTS.md). Model do pisma nigdy nie jest słabszy niż główny: źle odczytane nazwisko wysyła badanie do złej wsi.
• Obsługa: terminal: strom read B… --images 40-69 --question "…". Uruchomić na pierwszym planie i pozwolić mu dobiec do końca (często dziesięć minut i dłużej).
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0; pusty folder poza badaniem i agent.addons 1.14.0

R8.3.1 Partie, czytelnicy naraz i zakres

• Partia: 10 widoków na czytelnika (--batch, najwyżej 12). Rozkładówka czytana w połówkach to dwa widoki. Partie są możliwie równe (11 skanów: 6 i 5, nigdy 10 i 1).
• Czytelnicy naraz: 5 czytelników jednocześnie (--parallel, od 1 do 10; na stałe strom config set read.parallel <n>).
• Zakres: najwyżej 200 skanów w jednym odczycie; listę (--images 5-19,21-39) czyta się dokładnie tak, jak ją podano.
• Skany odczytane już wcześniej strom wymienia na początku; odczytu nie odrzuca.
• Dlaczego: koszt czytelnika rośnie z kwadratem jego partii (za obraz płaci się w każdym kolejnym kroku); dziesięć skanów na czytelnika kosztuje na skan jedną trzecią tego, co pięćdziesiąt. Czytelnicy naraz dają tych samych czytelników i te same zapytania, tylko wcześniej; mniej naraz, gdy subskrypcja agenta wyczerpuje się zbyt szybko. Setki skanów w jednym odczycie to według kodu błąd, nie zamiar.
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0 (partia 10, najwyżej 12); czytelnicy naraz 1.15.0; zakres 200 skanów 1.14.0; lista z lukami 1.15.0

R8.3.2 Rozmiar widoków i rozkładówka w połówkach

• Rozmiar (pilnuje kod): widok jest tak duży, jak model czytelników przyjmuje go w całości: 2000 px po dłuższym boku przy nowszych modelach (Claude Opus 4.7 i nowsze, Sonnet 5 i nowsze, Fable; Codex i OpenCode), w przeciwnym razie 1568 px. Inaczej tylko wtedy, gdy człowiek rozmiar skalibrował (strom media calibrate) albo strom go zwiększył przy księdze (R8.4).
• Rozkładówka w połówkach: przy ślepym odczycie, w zadaniu weryfikacji i przy skanie, który czytelnik wcześniej zgłosił jako niejasny, czytelnik dostaje rozkładówkę jako dwie połówki, które przy grzbiecie zachodzą na siebie (4 % szerokości na każdą stronę). Tylko wtedy, gdy połówka jest co najmniej 1,25× ostrzejsza niż cały skan w jednym widoku. W przeciwnym razie rozkładówkę czyta się w całości; --half both wymusza połówki, --whole ich zabrania, --half left|right bierze tylko jedną stronę.
• Wycinek (--crop): tylko ta część każdego skanu, w pełnej rozdzielczości. Wycinek większy niż jeden widok czytelnik dostaje w zachodzących na siebie częściach. Gdy z archiwum przyszła ostrzejsza część skanu, czyta się z niej.
• Dlaczego: większy obraz agent sam zmniejsza, zanim model go zobaczy, a za odrzucone piksele płaci wolniejszym odczytem. Połówka pokazuje każdą stronę ostrzej; przy prawie kwadratowej rozkładówce drugi widok kosztowałby więcej, niż przynosi.
• Obowiązuje od: badanie 1.14.0; odczyt z ostrzejszej części skanu 1.19.0

R8.3.3 Co pisze czytelnik

Czytelnik pisze raport na bieżąco, po każdym skanie, nie na końcu. Na każdy skan jeden blok z polami:

• Zasady czytelnika (strom umieszcza je w zadaniu czytelnika):
  • przepisać tylko to, o co pyta pytanie (tylko numery stron, tylko wpisy jednego nazwiska, jeden wpis w całości);
  • „nic” to ważny i cenny wynik: czytelnik mówi, co sprawdził;
  • „nieczytelne” ma pierwszeństwo przed domysłem;
  • możliwe dopasowanie (nieczytelne imię lub nazwisko, gdy reszta się zgadza: wiek, dom, data, rodzice) to unclear i wpis, nigdy schowane w bloku nothing;
  • to, co wie badanie (--context), służy tylko do rozpoznania rodziny, nigdy do uzupełnienia nieodczytanego;
  • przy ślepym odczycie (--blind) dokładna transkrypcja bez oczekiwań (R3.5).
• Pilnuje kod: niejasne miejsce z tego raportu blokuje zapis daremnego wyszukiwania w zakresie, dopóki nikt nie obejrzy go z bliska (R3.6).
• Dlaczego: przy niejasnym miejscu agent musi przyjrzeć się z bliska, zanim zakres uzna się za daremnie przeszukany; możliwe dopasowanie często kryje się właśnie w nieczytelnym. Raport pisany na bieżąco przetrwa awarię: wznowiony czytelnik kontynuuje od skanów, których w raporcie jeszcze nie ma.
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0; pola pages, gaps, section, unclear jako wpis i „tylko to, o co pyta pytanie” 1.14.0

R8.3.4 Limit czasu czytelnika i awaria usługi

• Pilnuje kod: czytelnik ma 5 minut i 1 minutę na każdy widok, co najmniej 6 i najwyżej 15 minut. Gdy czytelnicy tego samego agenta i modelu potrzebowali więcej, strom limit wydłuża: według ostatnich 10 czytelników, którzy dobiegli do końca lub trafili na limit (×1,5 po ukończonym, ×2 po zatrzymanym), nigdy ponad 15 minut. --minutes ustawia limit ręcznie.
• Awaria usługi: czytelnik, który po ponownej próbie usługi modelu milczy 150 s, zostaje raz wznowiony tam, gdzie skończył, z pozostałym czasem. Gdy milczy dalej, od razu kończy; jego skany zostaną odczytane ponownie później. Taka awaria nie zmniejsza partii.
• Czytelnik zatrzymany przez limit nie dał odpowiedzi do swoich skanów: strom mówi, żeby agent obejrzał je sam albo odczytał je ponownie z dłuższym limitem.
• Dlaczego: przypadki z rzeczywistych badań: czytelnik jednego wycinka stał 15 minut, a agent na niego czekał; czytelnik jednego wycinka skończył w limicie 6 minut bez wyniku, ten sam odczyt z limitem 12 minut był gotowy w 4. Milcząca usługa prowadziła wcześniej aż do limitu, a czytelnicy bez wyniku zmniejszali partie.
• Obowiązuje od: badanie 1.14.0; wznowienie po awarii usługi 1.22.0

R8.3.5 Czytanie do znalezienia

• Pilnuje kod: z --until-found nie zaczyna już żaden kolejny czytelnik, gdy tylko jeden zgłosi znalezisko; czytelnicy w trakcie pracy kończą czytanie. strom wypisuje dokładnie, których skanów nikt nie przeczytał.
• Granice: przeszukane są tylko odczytane skany; wyszukiwanie zapisuje się jako --result partial, nigdy jako daremne dla całego zakresu.
• Tylko metodyka: tylko dla jednego konkretnego wpisu (chrzest, ślub lub pochówek jednej osoby, o której wiadomo dość). Nigdy dla wszystkich wpisów miejsca lub nazwiska ani tam, gdzie po znalezisku może przyjść imiennik. Gdy znalezisko nie jest właściwe, odczytuje się resztę.
• Dlaczego: nieodczytany skan nie jest przeszukany. Imiennik nie jest szukaną osobą (R1.4).
• Obowiązuje od: badanie 1.15.0

R8.3.6 Czytanie księgi w trakcie pobierania

• Pilnuje kod: księgę, którą właśnie pobiera strom fetch, można czytać od razu. Czytelnicy zaczynają od zarejestrowanych skanów (partiami po 10), na resztę się czeka. Skany, których pobieranie nie przyniosło, strom wypisuje dokładnie; nie są czytane i nie liczą się jako daremne.
• Dlaczego: szybszy odczyt; archiwum dostaje te same zapytania w tym samym tempie.
• Obowiązuje od: badanie 1.15.0

R8.3.7 Co wraca do agenta

• Pilnuje kod: po odczycie agent dostaje zwięzłe podsumowanie: na których skanach jest znalezisko, na których niejasne miejsce, czego nie dało się odczytać tam, gdzie nic nie było, i luki w księdze. Do tego gotowe polecenie strom search add … --by reader z wynikiem found, partial, inconclusive lub negative i z lukami w --note. Raporty zapisują się w badaniu.
• Skany, których nikt nie zgłosił, i czytelnicy, którzy zawiedli, są wypisani osobno.
• Tylko metodyka: raportów nie czyta się w całości, tylko przez strom readings (--match <příjmení>, --list, jeden skan: strom readings B… --image 57). Każdy raport zapisuje się od razu, zanim zaczną kolejni czytelnicy. Skany odczytane wcześniej: inne pytanie albo ślepa kontrola jest w porządku, to samo pytanie nie.
• Dlaczego: główny agent trzyma w kontekście tylko to, co znaleźli czytelnicy, nie obrazy ani całe raporty.
• Obsługa: terminal: strom readings.
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0; strom readings 1.14.0

R8.4 Samodostrajanie odczytu

strom mierzy, jak przebiega odczyt skanów, i według tego sam zmienia sposób odczytu. Tylko w kierunku dokładności albo mniejszej liczby zapytań do archiwum.

• Pilnuje kod, co strom może zmienić sam:
  • księga czytana gorzej niż pozostałe albo pokazywana w powiększeniu: cały skan w rozmiarze do odczytu, rozkładówka w połówkach, ze skanów, które już są na komputerze;
  • czytelnicy, którzy tracą kontekst, ponownie otwierają widoki lub nie dają wyniku: mniejsze partie i mniej widoków na wywołanie, nigdy poniżej połowy wartości domyślnej;
  • archiwum, które trafiło na swój limit: najpierw całe skany, połówki i części tylko przy kandydatach;
  • księga, z której portal nie dał ostrzejszej części: kolejnych części się nie proponuje;
  • skany pobrane i nigdy nieodczytane: pobiera się tylko to, co zadanie czyta;
  • każda zmiana wraca do wartości domyślnej po 60 dniach bez swojego sygnału i z nowymi odczytami.
• Granice (pilnuje kod): nigdy mniejszy widok, tańszy model, odczyt, który mógłby przeoczyć wpis, ani więcej zapytań do archiwum: o tym decyduje człowiek (strom media calibrate --questions). Decyduje się po sesji, nigdy w jej trakcie: sesja idzie według wartości ze swojego początku. Obowiązuje osobno dla każdego agenta i modelu. Każda zmiana jest zapisana z powodem.
• Obsługa: terminal: strom media calibrate --report (jak przebiegał odczyt, bezpłatnie), --questions (o czym decyduje człowiek), --reset (powrót do wartości domyślnych); strom config set tune.auto off wyłącza samodostrajanie. Kalibracja rozmiaru widoków (strom media calibrate) to płatny odczyt własnych udokumentowanych aktów badania i potwierdza ją tylko człowiek. strom doctor, wiersz po samodostrojeniu: zmiana, po której czyta się gorzej (zaleca ją cofnąć), albo zmiana, po której odczyt jest droższy i ani trochę pewniejszy (zaleca ją zostawić).
• Dlaczego: według kodu tylko tak, żeby niczego to nie pogorszyło: zmiana może dodać dokładności albo zaoszczędzić zapytań do archiwum; to, co mogłoby ująć dokładności lub obciążyć archiwum, jest pytaniem dla człowieka. Droższą zmianę strom doctor zaleca zostawić, bo szła ku dokładności, a pewność mierzy się tylko niepewnymi miejscami: bliższy widok może czytać dokładniej, nawet gdy niepewnych miejsc nie ubywa.
• Obowiązuje od: badanie 1.14.0
• Od badania 1.29.0: strom doctor przy droższej zmianie mówi, dlaczego zaleca ją zostawić.

R8.5 Własny odczyt głównego agenta

Wpis, który będzie cytowany, główny agent ogląda sam w pełnej rozdzielczości. Starym pismem zajmuje się najsilniejszy model, nigdy szybki ani tani odczyt.

• Pilnuje kod: skany otwiera się tylko jako widoki strom media view (plik w .strom/views/). Cały skan ma najwyżej 1400 px po dłuższym boku: do odnalezienia wpisu, nie do czytania. Połówka, wycinek i części mają rozmiar, jaki model przyjmuje w całości (1568 lub 2000 px). Najwyżej 12 skanów i 24 widoki na jedno wywołanie.
• Tylko metodyka, przebieg:
  1. znaleźć: cały skan z --grid (siatka co jedną dziesiątą), odczytać, gdzie jest wpis;
  2. wyciąć: --crop x,y,w,h (ułamki skanu) lub --half left|right; przepisuje się tylko z wycinka lub połówki w pełnej rozdzielczości. Wyblakły atrament --contrast, strona bokiem --rotate 90, strona w częściach --split 2x2; cały widok niejasny: --half both, zanim padnie „nie znaleziono”;
  3. po mniej więcej 30 widokach zapisać, co się znalazło, zanim otworzy się kolejne; widoku, który wypadł z kontekstu, nie otwiera się ponownie, obowiązują notatki;
  4. wycinek mówi „powiększono”: skan nie ma więcej szczegółów. Ostrzejszą część można pobrać tylko przez program pobierający, który to potrafi.
• Strona ↔ skan: strom recordset calibrate B… --point 57=112 (zmierzone na skanie, nigdy oszacowane); potem strom media view B… --page 112.
• Dlaczego: zmniejszony cały skan wystarczy do odnalezienia wpisu za połowę tokenów, ale nie do czytania. Każdy widok zostaje w kontekście, który go otworzył. Patrzeć na tak mało pikseli, ile potrzebuje pytanie.
• Obsługa: terminal: strom media view B…:57 --grid, strom media view B…:57 --crop 0.05,0.40,0.45,0.18.
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0 (widoki, --grid, --crop, --contrast, --rotate); rozmiary 1400/1568/2000 px, --split, limity na wywołanie i mniej więcej 30 widoków 1.14.0

R8.5.1 Imię i miejsce do dalszego szukania

• Tylko metodyka: imię, nazwisko lub miejsce, od którego zależy dalsze szukanie (nazwisko, miejsce urodzenia, parafia), przed zapisem odczytuje się ponownie na wycinku w pełnej rozdzielczości. Co zostaje niepewne, zapisuje się jako niepewne i mówi się o tym.
• Dlaczego: źle odczytane nazwisko wysyła badanie do złej wsi.
• Obowiązuje od: badanie 1.4.1

R8.5.2 Niepewnie odczytane miejsce to wskazówka

• Tylko metodyka: miejsce odczytane niepewnie (czytelnicy się różnią, [?], nic innego go nie potwierdza) to wskazówka, nie miejsce. Nie wynika z niego żadna parafia, księga ani zadanie, dopóki nie jest pewne: własne spojrzenie na wycinek, indeks księgi, słownik geograficzny lub kataster (parafia wsi z nich, nigdy z dzisiejszej gminy). Gdy zostaje niepewne: hipoteza z odczytami jako wariantami (strom hypothesis add) i zadanie, które ją sprawdzi (--about H…).
• Dlaczego: zadanie, które brałoby niepewne miejsce za pewne, szukałoby w księdze innej parafii.
• Obowiązuje od: badanie 1.14.0

R8.6 Zapis znaleziska

Znaleziony wpis zapisuje się za jednym razem: źródło z wycinkiem, transkrypcją i miejscem w księdze, dane z niego i wyszukiwanie, które go znalazło.

• Pilnuje kod: strom batch --file notes/<soubor> zapisuje wszystkie wiersze albo żaden; błędne wiersze podaje wszystkie naraz.
• Tylko metodyka:
  • źródło ze skanu dostaje --clip (wycinek, w którym wpis czytano), --transcript (słowa wpisu wiersz po wierszu, nieodczytane [?]) i --locator (folio, strona, numer wpisu); szczegółowo R3.4;
  • wpis w innym języku lub piśmie niż język badania dostaje obok dosłownej transkrypcji także tłumaczenie na język badania (--translation), od badania 1.28.0;
  • do pól (--date, --house, --age, imię) tylko to, co odczytano pewnie. Niepewne trafia do transkrypcji z [?] i do notatki danej („dom 21 lub 27”). Co czytelnik zgłosił jako nieczytelne, zostaje nieczytelne, dopóki agent nie odczyta tego sam. Pusta kolumna jest pusta; niczego nie uzupełnia się według tego, co zwykle;
  • imię lub nazwisko odczytane tylko częściowo zachowuje pewne litery (Anna /Kr[?]ková/), data z niepewnym dniem zachowuje miesiąc;
  • wyszukiwanie zapisuje się także bez znaleziska, z dokładnym zakresem stron; brakujące strony księgi nie są przeszukane (R3.6).
• Pilnuje kod: daremne wyszukiwanie nad miejscem, które czytelnik zgłosił jako niejasne, strom odrzuca (R3.6). O brakującym wycinku lub transkrypcji przypomina.
• Dlaczego: aplikacja Strom pokazuje wpis wycięty ze skanu obok jego słów. Osobę szuka się dalej według pewnych pól; nazwisko z pewnymi literami da się dalej odnaleźć. Najdroższy błąd to przeszukać tę samą księgę dwa razy.
• Obsługa: terminal (agent). Aplikacja: strona źródła pokazuje wycinek i transkrypcję (A3.3).
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0; wycinek 1.1.0

R8.7 Pewność i weryfikacja odczytu

Stopień pewności danej ze skanu zależy od tego, kto i jak wpis czytał.

• Tylko metodyka: Udokumentowane tylko wtedy, gdy główny agent przeczytał wpis sam, a wpis podaje daną wprost. Wniosek, który opiera się na jednej trudnej komórce (numer domu, wiek, imię lub nazwisko), wymaga przed Udokumentowane drugiego, ślepego odczytu; różne odczyty to sprzeczność, nie wybór (R3.5).
• Pilnuje kod: Udokumentowane wymaga cytatu ze źródła, które nie jest słabe, z informacją pierwotną (R3.2). Kod nie sprawdza, czy wpis czytał sam główny agent, ani ślepego odczytu.
• Dokument odczytany przez czytelników badania: jeden czytelnik → Możliwe; dwóch ślepych czytelników zgodnie → Prawdopodobne (R3.5.1). Stopnie pewności: R3.1.
• Dlaczego: drugi czytelnik nie może znać oczekiwanej wartości, inaczej by ją „odczytał”. Powyżej Prawdopodobne dana idzie tylko wtedy, gdy dwa niezależne odczyty się zgadzają.
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0; odczyt dokumentu przez czytelników badania 1.18.0

R8.8 Odczytanie dokumentu z aplikacji

Zdjęcie, skan albo PDF dokumentu można z aplikacji dać do odczytania agentowi badania: transkrypcja, tłumaczenie i objaśnienie. Czytać może jeden czytelnik albo dwóch niezależnych; dwóch się porównuje, a wynik pokazuje miejsca, w których się różnią. Do drzewa z odczytanego nic się nie zapisuje bez potwierdzenia.

• Pilnuje kod:
  • wejście: zdjęcie, skan albo PDF; kilka plików to strony jednego dokumentu; najwyżej 10 stron i 50 MB na plik. Strona, której krótszy bok ma mniej niż 800 px, jest za mała i czytelnicy jej nie dostają;
  • 1 czytelnik (szybciej, taniej) albo 2 niezależnych czytelników (bardziej wiarygodnie, do zapisu w drzewie); wybór jest zapamiętywany;
  • każdy czytelnik zaczyna z czystym kontekstem i zwraca: transkrypcję dosłowną, tłumaczenie na język badania, objaśnienie (pojęcia, skróty, zawody, kontekst) oraz wymienione osoby, zdarzenia i relacje;
  • drugi czytelnik czyta na ślepo, pierwszego odczytu nie widzi. Porównuje się transkrypcje słowo po słowie, osoby według roli i kolejności, zdarzenia według rodzaju i kolejności. Gdzie się różnią, są warianty;
  • imię, które podaje czytelnik, musi stać w jego transkrypcji. Które osoby i miejsca drzewa pasują, ustala strom, nie czytelnik;
  • najwyżej 20 odczytów na godzinę i 60 na dzień (podnieść je może tylko człowiek); przy jednym drzewie czyta się jeden dokument naraz, a 3 kolejne czekają. W Archiwum Strom odczytu nie ma.
• Wynik:
  • oznaczenie zgodności: 2 czytelników, zgodność, 2 czytelników, K miejsc się różni albo 1 czytelnik. Na podglądzie strony zielona ramka oznacza wybrany wpis, a bursztynowa miejsca, w których czytelnicy się różnią („czytelnicy się różnią: pierwszy czyta „a”, drugi „b””). W transkrypcji [?] oznacza niepewny odczyt, a [...] miejsce nieczytelne albo pominięte;
  • sekcje Transkrypcja, Tłumaczenie, Objaśnienie, O dokumencie, Wspomniani; Kopiuj transkrypcję;
  • dokument, którego nie da się odczytać, dostaje powód (rozmazany, odblask na tekście, zdjęcie pod kątem, brak części strony, za ciemny, za mały, na obrazie nie ma pisanego tekstu) i radę, jak zrobić lepsze zdjęcie;
  • wynik zostaje w historii odczytów (Odczytane dokumenty). Do drzewa trafia przez Zaproponuj do drzewa….
• Granice:
  • bez wyboru czytają agent i model badania do skanów (R8.3); przy każdym czytelniku można wybrać agenta, model i dokładność (R8.8.1). Odczyt wlicza się do kosztu badania, także przerwany: to, co agent już odczytał, się wlicza;
  • okno można zamknąć, odczyt będzie trwał dalej, a wynik zostanie ogłoszony. Szacunek w oknie liczy około minuty na czytelnika, z Grokiem 4 minuty;
  • odczyt działa tylko z badaniem, które działa na tym komputerze i ma ustawionego agenta; inaczej okno mówi dlaczego (Teraz niemożliwe: …).
• Obsługa: aplikacja: Badanie → Odczytaj dokument…, w menu osoby Odczytaj dokument dotyczący tej osoby…; pliki przeciągnąć do okna albo Wybierz pliki…; opcjonalnie Dokument dotyczy (osoba) i Notatka; Czytelnicy; Odczytaj. Plik przeciągnięty do aplikacji oferuje Odczytaj teraz albo Dodaj do materiałów (R11). Historia: Badanie dla tego drzewa… → Odczytane dokumenty (N) ›. Źródło, które ma już transkrypcję, można przeczytać ponownie z oryginału (R8.8.2).
• Obowiązuje od: aplikacja 3.14.0, badanie 1.18.0

• Od aplikacji 3.25.0 i badania 1.29.0: wybór czytelników (Dostosuj odczyt, R8.8.1), kto czytał, Przeczytaj ponownie… przy źródle (R8.8.2) i ustawienie Zadanie z nowego odczytu (R8.8.3).
• Od aplikacji 3.27.0: w oknie Propozycja do drzewa osoba, której dopasowanie do osoby drzewa opiera się tylko na imieniu lub nazwisku odczytanym niepewnie (oznaczonym „?”), jest wstępnie ustawiona na Nie; Połącz zostaje do wyboru. Dopasowanie, które niesie też data, rodzice, partner lub dziecko, oraz osoba zapisana wcześniej z tego samego wpisu zostają na Połącz.

R8.8.1 Czytelnicy: program, model i dokładność

Każdy czytelnik dokumentu może czytać innym agentem, modelem i z inną dokładnością. Bez wyboru czyta się według ustawień badania. Wynik przy każdym odczycie mówi, kto czytał.

• Pilnuje kod:
  • 1 czytelnik (szybciej) albo 2 czytelników (pewniej, do drzewa). Dwóch czytelników czyta osobno; tam, gdzie ich teksty się różnią, może być błąd, i to miejsce jest pokazane do sprawdzenia;
  • w Dostosuj odczyt Czytelnik 1 i Czytelnik 2 mają każdy swój Program (agenta), Model i Dokładność (szybka, zwykła, wyższa, najwyższa), tylko z tego, co badanie oferuje na tym komputerze. Domyślnie jest według ustawień agenta; zmiana zostaje zapamiętana dla kolejnych odczytów (Domyślne przywraca ustawienia badania);
  • bez wyboru czyta model badania do skanów (model.vision), nigdy tańszy model;
  • drugi czytelnik czyta na ślepo i nie widzi pierwszego odczytu (R3.5);
  • agent, który teraz nie może czytać (logowanie wygasło, limit wyczerpany), jest oferowany z powodem, a czytelnika z nim nie można uruchomić. Model, którego zainstalowany Codex nie zna, kończy odczyt jako niepowodzenie czytelnika z tym powodem.
• Wynik: Czytał przy każdym odczycie: agent · model · dokładność każdego czytelnika, w terminalu, w pliku odczytu i w aplikacji. Tekst jest według czytelnika 1; czytelnik 2 czytał niezależnie, dla kontroli, a jego cały tekst można pokazać (Transkrypcja czytelnika: Czytelnik 1 / Czytelnik 2). Gdy obaj czytali tym samym programem, wynik to mówi.
• Dlaczego: dwóch czytelników tego samego modelu to słabszy dowód niż dwa różne modele: tam, gdzie się zgadzają, mogą się mylić tak samo. Tak mówi też zadanie z nowego odczytu (R8.8.3).
• Obsługa: aplikacja: Odczytaj dokument… i Przeczytaj ponownie… → Czytelnicy → Dostosuj odczyt. Terminal: strom document read … --agent --model --effort (pierwszy czytelnik) i --blind-agent --blind-model --blind-effort (czytelnik na ślepo), --readers 2.
• Obowiązuje od: badanie 1.29.0, aplikacja 3.25.0

R8.8.2 Ponowny odczyt źródła z oryginału

Źródło, które ma transkrypcję, można dać do ponownego odczytu z oryginału (skanu lub wycinka w badaniu), nie z transkrypcji. Nowy odczyt porównuje się z transkrypcją miejsce po miejscu. Transkrypcja się przez to nie zmienia: nowy odczyt zostaje zapisany przy źródle obok niej.

• Pilnuje kod:
  • tylko przy źródle, którego oryginał badanie ma na tym komputerze i które ma transkrypcję; inaczej aplikacja mówi dlaczego (Badanie nie ma oryginału źródła na tym komputerze., Źródło nie ma transkrypcji, z którą można porównać nowe czytanie.). Na telefonie tylko zdanie, że ponowne czytanie działa w aplikacji na komputerze z badaniem;
  • czytelnicy nie widzą transkrypcji ani nazwisk. Dostają to, co badanie wie o akcie: rodzaj, język, datę i gdzie wpis stoi;
  • z transkrypcją porównuje się tylko wpis źródła, nie sąsiednie wpisy z brzegu wycinka. Za różnicę nie liczą się podpisy kolumn bez odpowiednika, nagłówki i uwagi badania oraz czytelnika w nawiasach, długie ſ wobec s, nieczytelne miejsce wobec niczego i słowa poza tym, co przeczytali obaj;
  • każde miejsce, w którym nowy odczyt różni się od transkrypcji, ma rodzaj:
  • zmiana merytoryczna: imię lub nazwisko, liczba, data, osoba albo słowo tam, gdzie transkrypcja ma [...];
  • drobiazg: pisownia, skrót, interpunkcja, podpis, wielkie litery;
  • zmiana merytoryczna jest pewna tylko wtedy, gdy obaj czytelnicy przeczytali ją wobec transkrypcji tak samo, a nowy odczyt nie ma tam [...] ani [?]. Miejsce, w którym czytelnicy się różnią, jest niepewnością, nie zmianą transkrypcji. Przy jednym czytelniku niepewne miejsca to te, w których czytelnik nie był pewien (nowy odczyt ma tam [...] albo [?]), nie różnica dwóch czytelników;
  • miejsca, które już oceniło zadanie albo które człowiek zostawił lub odrzucił, nie ocenia się ponownie.
• Wynik (okno Źródło przeczytane ponownie): „Względem dotychczasowej transkrypcji N zmiany merytoryczne i K drobiazgów.” albo Zgadza się z dotychczasową transkrypcją.; Czytelnicy są zgodni. albo „Czytelnicy różnią się w N miejscach.”; w Do sprawdzenia grupy Zmiany merytoryczne do sprawdzenia (przy transkrypcji potwierdzonej przez człowieka Zmiany merytoryczne do oceny), Niepewne – czytelnicy się różnią (przy jednym czytelniku Niepewne – czytelnik nie był pewien), Już ocenione w zadaniu T…, Już rozstrzygnięte: zostawione i Drobiazgi. Do zadania trafiają same tylko pewne zmiany merytoryczne; niepewne miejsca tylko na prośbę człowieka (R8.8.3).
• Granice: potwierdzenie transkrypcji przez człowieka pozostaje. Nowy odczyt nigdy sam nie nadpisze transkrypcji (R3.4.1).
• Obsługa: aplikacja: podgląd źródła → Przeczytaj ponownie… (oznaczenie AI), z wyborem czytelników (R8.8.1); przy źródle potem wiersz nowego odczytu z Wynik ›. Terminal: strom document read --source S… [--clip …], strom source show S….
• Dlaczego: po czasie transkrypcję można sprawdzić innym czytelnikiem, z oryginału. Zgodność wspiera dotychczasową transkrypcję; różnica jest podpowiedzią do sprawdzenia, nie nową transkrypcją.
• Obowiązuje od: badanie 1.29.0, aplikacja 3.25.0

R8.8.3 Zadanie z nowego odczytu

Zadanie ze źródła przeczytanego ponownie powstaje samo tylko z pewnej zmiany merytorycznej, której nikt jeszcze nie ocenił. Drobiazgi nigdy nie tworzą zadania, a niepewne miejsca nie tworzą go same: agentowi można je przekazać tylko na prośbę człowieka. Czy zadanie z pewnej zmiany merytorycznej powstanie od razu, czy zdecyduje człowiek, wyznacza ustawienie Zadanie z nowego odczytu.

• Ustawienie (read.sourceTask, dla każdego drzewa):
  • Pytaj (ask, domyślnie): zadanie nie powstaje samo. Odczyt zostaje przy źródle jako niesprawdzony, dopóki człowiek nie zdecyduje;
  • Zawsze twórz (always): zadanie powstaje od razu; przy transkrypcji potwierdzonej przez człowieka propozycja brzmienia dla człowieka;
  • Nie twórz (never): zadanie nie powstaje samo; odczyt czeka przy źródle, a człowiek może zdecydować tak samo jak przy Pytaj.
• Wybory (stopka okna Źródło przeczytane ponownie, przy źródle Zdecyduj ▸):
  • transkrypcja, której człowiek nie potwierdził: Zadanie dla agenta → Sprawdź teraz z agentem (zadanie i od razu rozmowa z agentem w terminalu) albo Dodaj do kolejki agenta (zadanie na początku kolejki, priorytet 3); Bez zadania → Tylko zapisz (zadanie nie powstaje, źródło już nie pyta, a te same miejsca nie są oferowane ponownie; przy źródle można potem jeszcze wybrać Przekaż agentowi…);
  • transkrypcja potwierdzona przez człowieka: Zadanie dla człowieka → Odłóż do oceny (propozycja brzmienia dla człowieka; agent nad nią nie pracuje, R3.4.1) albo Tylko zapisz. Zadanie dla agenta nigdy tu nie powstaje;
  • źródło z niezakończonym zadaniem: Dopisz do T… i sprawdź teraz, Dopisz do zadania T…. Jedno źródło ma naraz jedno zadanie swoich odczytów: nowe miejsca dopisują się do niego, żadne dwa razy.
• Niepewne miejsca na prośbę:
  • oferowane tylko przy odczycie, który nie ma żadnej pewnej zmiany merytorycznej do rozstrzygnięcia, ale ma niepewne miejsca, które nie są drobiazgiem i których nie oceniło jeszcze żadne zadanie. W stopce okna Źródło przeczytane ponownie wybór stoi obok Zamknij (to zostaje głównym przyciskiem), przy źródle w wierszu nowego odczytu (Przekaż agentowi… ▸, przy potwierdzonej transkrypcji Odłóż do oceny… ▸). Jest oferowany przy każdym ustawieniu, także przy Nie twórz; na telefonie nie. Tylko drobiazgi albo miejsca już ocenione → wybór nie jest oferowany;
  • transkrypcja, której człowiek nie potwierdził: Przekaż agentowi do oceny (oznaczenie AI) → zadanie dla agenta w kolejce (priorytet 3) albo miejsca dopisują się do niezakończonego zadania źródła. Czytelnicy czytali na ślepo, bez transkrypcji i nazwisk (R8.8.2); miejsca ocenia dopiero agent, na skanie ze wszystkim, co badanie wie o osobach, miejscach i datach aktu. Gdzie skan pokazuje to pewnie, poprawia transkrypcję i podaje powód; gdzie indziej transkrypcję zostawia i przy źródle zapisuje notatkę, co obejrzał i dlaczego miejsce pozostaje niepewne. Człowieka o nic nie pyta;
  • transkrypcja potwierdzona przez człowieka: Odłóż do oceny → zadanie dla człowieka z propozycją brzmienia tylko z niepewnych miejsc, które nowy odczyt odczytał (nie [...], [?]); agent nie zmienia transkrypcji (R3.4.1). Gdy nowy odczyt odczytał tylko nieczytelne miejsca, wybór nie jest oferowany;
  • zadanie z niepewnych miejsc powstaje tylko po kliknięciu, nigdy samo, nawet przy Zawsze twórz. Miejsc, które potem trzyma zadanie, nie oferuje się ponownie przy kolejnych odczytach.
• Pilnuje kod:
  • decyduje tylko człowiek: w aplikacji albo przy swoim terminalu. strom document read --source przy terminalu człowieka pyta od razu (Przejrzeć to teraz z agentem, Dodać to do kolejki jako zadanie, Tylko zachować odczyt, przy potwierdzonej transkrypcji Odłożyć do oceny); bez wyboru niczego nie rozstrzyga, a później rozstrzyga strom source reading S…. Agent nie może decydować: mówi człowiekowi, co czeka;
  • niepewne miejsca przekazuje tylko człowiek: strom source reading S… --take queue --unsure (przy potwierdzonej transkrypcji --take review --unsure); inaczej --unsure nie działa. Odczyt, który ma pewną zmianę merytoryczną do rozstrzygnięcia, zostaje z --unsure odrzucony: rozstrzyga się go bez tej opcji, a niepewne miejsca idą razem z nią. strom source show S… mówi, kiedy miejsca można przekazać;
  • zadanie podaje, kto czytał (agent · model · dokładność każdego czytelnika), że dwóch czytelników tego samego modelu to słabszy dowód i że nowy odczyt jest tylko podpowiedzią (R3.4.1). Zmiany merytoryczne są w powodzie zadania pierwsze;
  • aplikacja starsza niż 3.25.0 nie ma wyboru: przy niepotwierdzonej transkrypcji od razu powstaje zadanie dla agenta, przy potwierdzonej propozycja brzmienia dla człowieka.
• Stan przy źródle (podgląd źródła): Nowszy odczyt z … się różni (N zmiany merytoryczne), niesprawdzony., … zapisany, zadanie nie powstało., …: zadanie T… dla agenta (w kolejce)., …: zadanie do oceny T…., …: różnią się tylko drobiazgi., …: czytelnicy różnią się w …, transkrypcja się nie zmienia. (przy jednym czytelniku …: czytelnik nie był pewien w …, transkrypcja się nie zmienia.) Po utworzeniu zadania Otwórz zadanie T… (S4.5.3).
• Obsługa: aplikacja: Badanie → Więcej → Badanie dla tego drzewa… → Czytanie dokumentów → Zadanie z nowego odczytu (zapisuje się do badania i dotyczy też odczytów uruchomionych w terminalu). Terminal: strom config set read.sourceTask ask|always|never --for-tree, jednorazowo strom document read --source S… --source-task …, strom source reading S… [--take now|queue|keep|review] [--unsure], strom source show S….
• Dlaczego: zadanie kosztuje pracę agenta, która zużywa subskrypcję; drobiazg ani niepewność nie zmieniają transkrypcji, a tego, co już ocenione, nie należy oceniać ponownie. Niepewne miejsca można mimo to ocenić: czytelnicy ich nie rozstrzygną, bo czytają na ślepo, ale agent może je ocenić z kontekstem badania, gdy człowiek o to poprosi.
• Obowiązuje od: badanie 1.29.0, aplikacja 3.25.0

R8.9 Kto czyta: przegląd i przykład jednego wpisu

Wpis w skanie czyta kilku czytelników, każdy z innym zadaniem i innym widokiem. Żaden czytelnik nie zapisuje niczego do drzewa: to, co przeczyta, jest materiałem dla głównego agenta i dla człowieka.

• Pilnuje kod:
  • ślepy oznacza: czytelnik nie dostaje tego, czego się od niego oczekuje. Ślepy drugi czytelnik dostaje tylko wycinek, drugi czytelnik dokumentu nie widzi pierwszego odczytu, a czytelnicy Przeczytaj ponownie… nie widzą transkrypcji ani nazwisk;
  • czytelnicy czytają modelem badania do pisma (model.vision), nigdy słabszym. Przy odczycie dokumentu i przy Przeczytaj ponownie… każdy czytelnik ma swój program, model i dokładność, a wynik przy odczycie mówi, kto czytał (R8.8.1);
  • gdzie dwaj czytelnicy się nie zgadzają, miejsce jest niepewne, a nie jest poprawką transkrypcji (R8.8.2).
• Tylko metodyka: wpis, który będzie cytowany, główny agent czyta sam, z wycinka (R8.5); trudna komórka dostaje ślepy drugi odczyt (R3.5).
• Dlaczego: kto zna oczekiwaną wartość, ma skłonność ją „przeczytać”. Dwaj niezależni czytelnicy, najlepiej dwóch różnych modeli, pokazują miejsca, w których pismo da się odczytać na dwa sposoby.
• Obowiązuje od: badanie 1.0.0 (czytelnicy księgi, ślepy drugi odczyt); odczyt dokumentu badanie 1.18.0; wybór czytelników i Przeczytaj ponownie… badanie 1.29.0, aplikacja 3.25.0

Przykład jednego wpisu (wymyślony). Źródło to wpis chrztu z roku 1843. Dotychczasową transkrypcję napisało badanie, a człowiek jej nie potwierdził: „Dne 3. března 1843 pokřtěn Jan; otec Václav Horák, chalupník v Javorné č. 12; matka Marie roz. Vlková.” Datę chrztu Jana Horáka wpisał do drzewa człowiek w aplikacji.

1. Przeczytaj ponownie… przy źródle, 2 czytelników: Czytelnik 1 Claude Code, Czytelnik 2 Codex, każdy ze swoim modelem i dokładnością. Obaj dostają tylko oryginał wpisu i to, co badanie wie o akcie (rodzaj, język, datę, gdzie wpis stoi); transkrypcji ani nazwisk nie widzą.
2. Czytelnicy odczytują:
   • Czytelnik 1: „… 5. března 1843 … v Javorné č. 17; matka Marie rozená Vlková.”
   • Czytelnik 2: „… 5. března 1843 … v Javorné č. 12; matka Marie rozená Vlková.”
3. Porównanie z transkrypcją:
   • dzień 5. zamiast 3.: obaj czytelnicy czytają tak samo i pewnie → pewna zmiana merytoryczna;
   • numer domu: Czytelnik 1 czyta 17, Czytelnik 2 12 → czytelnicy się nie zgodzili; miejsce jest niepewne, a nie jest zmianą transkrypcji;
   • „roz.” wobec „rozená”: skrót → drobiazg.
4. W Do sprawdzenia stoją: Zmiany merytoryczne do sprawdzenia (dzień chrztu), Niepewne – czytelnicy się różnią (numer domu) i Drobiazgi („roz.”). Transkrypcja się nie zmieniła; nowy odczyt został przy źródle.
5. Przy ustawieniu Pytaj decyduje człowiek: Zadanie dla agenta → Dodaj do kolejki agenta. Do zadania trafia pewna zmiana merytoryczna, a z nią także niepewne miejsce; drobiazg sam zadania nie tworzy (R8.8.3).
6. Agent w zadaniu ogląda wpis na skanie ze wszystkim, co badanie wie o ludziach i miejscach:
   • dzień jest na skanie na pewno 5.: poprawia transkrypcję i pisze powód;
   • numer domu na skanie pewny nie jest: transkrypcję zostawia i przy źródle pisze notatkę, co obejrzał i dlaczego miejsce pozostaje niepewne;
   • datę chrztu w drzewie wpisał człowiek: agent jej nie zmieni, tylko zaproponuje 5 marca 1843. Aplikacja przy danej pokaże Badania proponują zmienić dane wpisane przez człowieka i Sprzeczność ›; decyduje człowiek (S6.3).

Daną z drzewa innego programu agent mógłby zmienić według cytowanego aktu; wartość z drzewa zostałaby przy danej do przywrócenia (S6.3).